پند و اندرزهاى ديگران در وى اثر نخواهد داشت . از اين جهت فرموده است : « انّه من لم يعن على نفسه » كسى كه از ناحيه نفس خويش كمك نشود ، و كمك كردن نفس اين است كه « حتّى يكون له منها واعظ و زاجر » در اندرون خود از همان نفس يك واعظ پند دهنده و يك واعظ باز دارنده داشته باشد ; به اين معنا كه بايد از فطرت سالم و پاكى برخوردار باشد و گرنه « لم يكن له من غيرها زاجر و لا واعظ » پند دهنده هاى خارجى و باز دارندگان خارج از اندرون انسان كاربردى نخواهند داشت . تشريح موضوع به اين صورت است كه وقتى خميرمايه انسان به گونه اى است كه صلاحيت هدايت در آن وجود ندارد ، ارشادات مردم صالح در او اثر مثبتى نخواهد گذاشت ; و هر گاه هم كه كسى او را امر به معروف و نهى از منكر كند ، او همچنان به راه انحرافى خود ادامه مىدهد ; امّا اگر لياقت هدايت در ذات او وجود داشته باشد ، وقتى كسى او را ارشاد كند متنبّه شده و هدايت مىشود ; حضرت هم از اين معنا به اعانت نفس تعبير فرموده و گفته اند : « من لم يعن على نفسه » كسى كه از ناحيه نفس خويش كمك نشود ، و در نفس خود نيروى تنبّه و بيدارى نداشته باشد « لم يكن له من غيرها زاجر و لا واعظ » كسى از خارج نفس او نمىتواند او را هدايت كند . والسّلام عليكم و رحمة الله و بركاته